Xitay Hökümiti: Uyghurlarning DNA ewrishkisini toplashni toxtatsun!

 

Mesh'el Uyghur goruppisi

 

 Uyghur xelqi 1949ـ yilidin buyan xitay kommunistliri teripidin ishghal qilin'ghan Sherqi Türkistan(atalmish Shin Jiang Uyghur aptonum Rayoni) ziminida xitay hakimiyitining assimlatsiye we irqiy kemsitish siyasetliri astida yashap kelmekte idi. 2009- yilidiki 5-Iyul ürümchi qirghinchiliqidin kiyin, xitay komunist hakimiyiti uyghurlargha qaratqan dölet térorluq siyasitini yéngi bir pellige kötürüp, uyghurlargha qarita érqi qirghinchiliq siyasitini ochuq ashkare yürgüzüshke bashlidi.  Xitay kommunist partiyesining Sherqi Türkistandiki wekili bolghan Chén Chüen Go bu xil érqi qirghinchiliqni téxmu wayigha yetküzüp orunlap, tirik qalghan uyghurlargha bolghan nazaret, jismani we rohi xorlashlarni her bir yekke ayligiche emilleshtürgen.

 Xitay komunist Hökümüti Uyghurlarni neslidin qurutup yoqutush üchün ilghar téxnikilarni sinaq qilip ishlitishni izchil dawalashturup kélmekte. 1964-yildin bashlap 1995-yilghiche uyghurlar zich olturaqlashqan rayonlargha yéqin bazilarda 46 qétim yadro siniqini élip bérip uyghurlarni chashqanning ornida tirik tejirbe buymi qilip kelgen bolsa, 2000- yildin kéyin biyologyelik tejirbilerni keng qanat yaydurushqa bashlighan.

 2017-yili xitay komunist hökümiti Thermo Fisher Scientific sherkitidin 10 milyon dollar qimmitidiki 12 dane DNA analiz qilish üskönüsi sétwélip Sherqi Türkistanda ishlitishke bashlighan. Ularning beziliri 'yéngi ewlad' analiz eswabliri bolup, bular DNA ewrishkiliridin  ejdadlarni bayqash, közning renggi we bashqa fiziologiyelik xususiyetlerni tépip chiqish qatarliq funkisiyelerge ige iken. Biologlarning éytishiche, bu eswablarning barliq qabiliyetliri jari qildurulsa künige 10000 kishining DNA ewrishkisini analiz qilalaydighan bolup, mushu boyiche hésablighanda bir yilda milyonlighan ewrishkilerning analiz netijisi teyyar bolidiken. Yéqinda wetinidin qéchip chiqqan uyghurlar we bashqa xitay axbarat wastiliridin égellinishiche, xitay hökümüti ghayet zor maliye we emgek küchi serip qilip “heqsiz salametlik tekshürüsh” namida uyghurlarning qan, barmaq izi, awazi we köz renggi qatarliq  biyologyelik uchurlirini jiddi we mejburi toplawatqanliqi ilgiri sürülmekte. 2017- yili martta, xitay hökümet axbaratliri töt ayning ichide 17.5 milyon nopusning omumiy xelq salametlik tekshürüsh herikitige qatnashturulghanliqi we ulardin qan élin'ghanliqni, shundaqla bularning köpinchisining uyghur nopusi ikenlikini xewer qilghan. Ötken yili yene bu xil salametlik tekshürüshning mejburi yosunda élip bérilghanliq xewirimu bérildi.

 Köpinche döletlerde, puqraliridin DNA, barmaq izi qatarliq biyologyelik uchurlarni yighishi qanonigha asasen élip berilidighan, jinayetke qarshi turush we dilo bir terep qilishqila ishlitidu. Emma Xitay komunist hökümitining biyologyelik ewrishke yighsh herkiti 13 milyartliq xitay puqralirini öz ichige almastin peqet Sherqi türkistandiki uyghurlargha qarta élip bérilmaqta. Shu seweptin schet'eldiki uyghurlar sherqi türkistandiki uyghur qérindashlirining DNA ewrishklirining toplinish sewebidin intayin endishe qilmaqta.

 Nöwette Sherqi Türkistandiki barliq uyghur xelqi xitay hökümitining her tereplik hujumigha duch kelmekte. Buningdiki muhim seweb bolsa Sherqi Türkistan xitay hökümiti otturigha qoyghan 'bir belbagh, bir yol' namidiki iqtisadi tereqiyat siyasitide sitiratigiyilik orunda ikenlikide. Xitay dölitining kéngeymichilikige egship bu sitratigiyelik ziminda tarixtin béri dölet qurup musteqil yashap kelgen, emdi bolsa insani hörligini qayturup élishni telep qilwatqan uyghurlar xitay hökümiti terpidin közige sanjilghan miq dep qaralmaqta, we xitay komunist dölitining iqtisadi we siyasi menpetlirining qurbani qilinmaqta. Nöwette , uyghur nopusining 10% tin köpüregi atalmish [qayta terbiyélesh merkezliri] namidiki jaza lagirlirigha solan’ghan bolup, ularning tirik yétim qalghan perzentliri mejburi yosunda dariltamlargha yighwelinghan. (http://chn.ge/2CAIJFR , http://chn.ge/2Dw8YAU ). Igellishimizche hazir sherqiy türkistanning hemme jaylirida yéngi türmiler sélinwatqandin bashqa ghayet zor kölemlik jaza lagirliri dawamliq qurulmaqta iken. (http://www.xjjsxx.com/zhaobiaogonggao/2017/0914/2032.html ).  Ishenichlik menbelerdin igellinishiche, xitay hökümüti türme we jaza lagirliridiki uyghurlarning biyologyelik ewrishkilirini yighqandin sirt yene ularni organ etkeschilikining qurbani qilwatmaqta iken. Dunyagha puluning küchi bilen uyghurlarning awazini anglimas qilip qoyghan xitay komunist hökümiti dölet aparatidin paydilnip organ tijariti qilwatqan bolup, eytilishche xitayning yalghuz Tian Jin shehirdiki doxturxanlargha ottura sheriqtin kélgen, kardin chiqqan ichki ezaliri, bolupmu börgini almashturush üchün kélgen Erep bayliri bilen tolghan. Adette öz döletliride ichki organ almashturush üchün nechche yil saqlighan bilen, xitayda kéreklik herqandaq ichki organ ikki heptide teyar bolidiken.

 Insan heqlirini küztish(human rights watch) qatarliq bir qisim xelq'araliq organlar, uyghurlardin  keng kölemde yighiwilin'ghan DNA ewrishkilirining ulargha siyasi zulum yürgüzüshke ishlitip qélishidin agahlandurush berdi. Epsuski, uyghurlarning qanuniy jehettin qoghdinish hoquqi we ularni teshkillik qollaydighan héchqandaq organlarning mewjüt bolmasliqi tüpeylidin, xitay hökümiti tosalghusiz halda uyghurlarni aq chashqanning ornida yoshurun yaki ashkare tejirbe-sinaqlarning qurbani qilmaqta. Xitay hökmitining mexsus Uyghur xelqiningla DNA ewrishkisini yighish xizmiti intayin gumanliq bolup, Chet'eldiki uyghurlar wetinidiki uyghurlardin mejburi toplan'ghan DNA ewrishkilirining kishini chöchütidighan, meslen türme we jaza lagirlirdin halqip pütün uyghur millitini organ etkeschilikining qurbani qilishtek qorqunchluq ishlargha ishlitishitidin endishe qilmaqta.

 

Biz Mesh'el Uyghur Goruppisi birleshken döletler teshkilati, herqaysi chet'el hökümetliri we barliq xelq'araliq insan heqliri teshkilatliridin töwendikilerni telep qilimiz: xitay hökümiti uyghur xelqining DNA ewrishklirini toplashni derhal toxtatsun; uyghurlarning milli xarektérige alaqidar barliq biologiyelik ewrishkilerni yighishni derhal toxtatsun; uyghurlarning DNA lirini yighish we ishlitish sewebini ashkare élan qilsun.

 

 Uyghur milliti nöwette xitay hökümiti teripidin tengsiz zulum we xorluqqa uchrap yardemchisiz we küchsiz qalmaqta. Biz bu adaletsizliklerge yalghuz taqabil turup bolalmaymiz . Bizge pütün dunyaning yardimi kérek. Eger pütün dunya miqyasida minglighan onminglighan insanlar bu murajietnamige imza qoyup uyghurlarning awazini dunyagha anglatsa birleshken döletler teshkilati uyghurlarning weziyitini özgertish üchün xitay hökümitige qarshi herket qilshi mümkin.

 

 bir insan bolush süpitingiz bilen bu murajietnamige imza qoyishingizni we etrapingizdiki insanlar bilen ortaqliship uyghurlarning aktip awazi bolushingizni chin dilimizdin ümit qilimiz. Rehmet!