Slawyan (Kiril)

Мураҗиъәтнамә: «Йиғивелиш Лагери» дики Бир Милйон Уйғур Қоюп Берилсун!

 Мәшъәл Уйғур Гурупписи

 Нурғунлиған хәлқъаралиқ  орган вә тәшвиқат васитилири йеқиндин буян көплигән Шәрқи Түркистанлиқ Уйғурларниң Хитай һакимийитиниң түрмисигә қамалғанлиқи яки диктатора шәклидики  «йиғивелиш лагери» мәркәзлиригә солинип турулуватқанлиқи һәққидә хәвәр   беришти.

 Йеқинқи мәзгилдә Шәрқи Түркистанға берип кәлгән ишәнчлик кишиләрниң ашкарилишичә, миңлиған-онмиңлиған уйғурлар хитай һөкүмитиниң түрмилиригә соланғанлиқи вә бу түрмиләрниң натсист Германийәниң Йәһудийларни қирғин қилған йиллардики  әмгәк лагери билән охшаш икәнликини ейтип өтти, Уларниң хәвәрлиригә асасланғанда қамақтики кишиләрниң сани бир милйондин ашидикән.

 Хитай нопус тәкшүрүш оргининиң 2010-йиллиқ статистикисиға асасланғанда

(һттпс://ән.википәдиа.орг/вики/Хинҗиаң)

Шәрқий Түркистандики Уйғур нопуси 10,000,370  болуп, қамалғанлар  юқиридики хитай

һөкүмити елан қилған Уйғурларниң омумий нопусиниң 10 %пирсәнтигә тоғра келиду.

биз йәнә йеқинда уруқ -туғқанлири тутулуп кәткәнләрдин шуни билдуқки, қамақтики Уйғурлар кишини чөчүтидиған санда өлүп кетиветипту. бир қисим  кишиләргә уруқ -туғқанлириниң җәсити ташлап берилгән болуп, буларниң һәммиси «йиғивелиш лагери» да йүз бериватқан мәсилиләр икәнликини игилидуқ. Бу лагерларниң шараъити интайин начар икән, лагерларға қамалған адәмләрниң көплүкидин кишиләр қистаңчилиқниң дәрдидә қийнилип түз йетишқа орун  тапалмиғанлиқтин қистилишип йеничә йетишқа мәҗбур болуветипту. булар пәқәт лагерлардики  начар шараъитниң қисмән  мисали болуп, у җайға соланғанларни қәстән қийнашлар вә әң әқәллий болған турмуш һәқ -һоқуқлиридин мәһрум қалдурушларни тилға алмидуқ.

 Әсирләр мабәйнидә  Уйғур миллити оттура асия сиясий җуғрапийәсидә һәл қилғуч орун тутуш билән дуня тинчлиқи вә инсанийәтниң бәхтлик турмушиға көплигән есил төһпиләрни қошуп кәлгән. биз бу мәнидин Уйғурларниң әзәлдинла хәлқъара җәмъийәтниң айрилмас бир қисми икәнлики вә хәлқъараға өзиниң мәдәнийәт, иқтисад, муһит вә сиясий җәһәтләрдики артуқчилиқи билән  давамлиқ актип йосунда тәсир көрситип төһпә қошидиғанлиқиға ишинимиз.

 Шу вәҗидин Уйғур хәлқи дунядики һәрқандақ әл хәлқтин  пәрқсиз һалда өзиниң инсаний қиммити билән яшашқа пүтүнләй һоқуқлуқ. дәл бу сәвәбтин, хәлқъара тәшкилатларниң хитай һөкүмитидин  Уйғурларға қарши йүргүзүватқан һәрқандақ зулум вә езишлирини тохтитишини тәләп қилиш мәҗбурийити бар.

Йеқинқи йиллардин буян хитай һөкүмити Уйғурларни өзиниң ана тили билән маъарип тәрбийәси елиштин чәклиди, Уйғур тилида елан қилинған тарихи вә әдәбий китаб материялларни  көйдүрүп ташлаш арқилиқ Уйғур әдәбият вә мәдәнийитини йоқатмақчи болди, Уйғурларни өзлириниң он нәччә әсирлик диний етиқади болған ислам диниға нормал йосунда етиқад қилиштин тосуп, Шәрқий Түркистан земинини  хитай көчмәнлири билән тошқузивәтти. нәтиҗидә Уйғурлар өзиниң кәңри вә бай земинида  чәткә қеқилип боюн қисип ят кишиләргә айлинип қалди. бала - қаза буниңлиқ биләнла түгәп қалмастин әһвал техиму еғирлишип, Уйғурларни ирқий җәһәттин қирип түгитиш һәрикити омумйүзлүк башлинип кәтти. биз хәлқъара җәмъийәтниң тиздин ойғиниши вә хитай һөкүмитиниң инсан қелипидин чиққан җинайи қилмишлирини тиздин тохтитишни тәләп қилишқа чақиримиз. хитай һөкүмитиниң бу қилмишлири пәқәт Уйғур хәлқиғила қилинған җинайәт болмастин пүткүл инсанийәтниң һәқ -һоқуқлириға қарита елип бериливатқан көз юмғусиз дәхли-тәруздур.

 Әгәр Бирләшкән Дөләтләр Тәшкилати бизгә дәрһал ярдәм қилмайдиған болса, улар  Уйғур хәлқиниң түркүм -түркүмләп өлүп кетишигә сүкүт қилған болиду. шуңлашқа биз барлиқ хәлқъаралиқ җәмъийәтләрниң Уйғур хәлқиниң бешиға кәлгән ишларға қарап турмаслиқини, вә хитай һөкүмитиниң бу қилмишиға қарита һәрикәт қоллинишини сораймиз. Биз Бирләшкән Дөләтләр Тәшкилати вә башқа хәлқъаралиқ инсан кишилик һоқуқлири тәшкилатлириға шуни илтимас қилимиз - Шәрқи Түркистанға мустәқил болған тәкшүрүш өмики әвәтилип төвәндики мәсилиләр тәкшүрүлсә:

 Йиғивелиш лагерлириниң конкрет орни

Бир милйон Уйғурниң қамилиш сәвәби

Уларниң турмуш әһвали

Уларниң күндилик турмуш паъалийити

Уларниң тән саламәтлик әһвали

Улар ичидики өлүм -йетимләр сани

Улар тутулғандин кейин игә -чақисиз қалған балилириниң әһвали

 Нөвәттә хитай дөлитидә Уйғурларға қанунлуқ ярдәм қилидиған һечқандақ орган вә шәхс йоқ болуши сәвәблик Уйғурлар ярдәмсиз вә игә - чақисиз  қалмақта. бу нуқтидин  биз пүтүн җаһан әһлиниң ярдимигә моһтаҗ. әгәр биз елан қилған бу мураҗиъәтнамигә дуня миқясида 10,000 кишилик имза топлисақ, бирләшкән дөләтләр тәшкилати Уйғурлар дуч келиватқан бу қирғинчилиқларни тохтитишқа һәрикәт қилиши мумкин. бу мураҗиъәтнамигә имза қоюш һәр бир инсанниң инсанлиқ бурчи!

 Биз сизни Хитай һөкүмитиниң Шәрқий Түркистанда Уйғурлар үстидин елип бериватқан ирқий қирғинчилиқ һәрикитини тохтитиш йолида биз билән биллә күрәш қилишқа чақиримиз. сиздин бу мураҗиъәтнамигә имза қоюшни, һәмдә уни башқилар билән ортақлишишиңизни үмид қилимиз. рәһмәт!